Για τρεις βραδιές, η οθόνη του «Ελληνίς» επιστρέφει σε ένα σινεμά που δεν γερνά, επειδή εξακολουθεί να θέτει τα δύσκολα ερωτήματα: ποιος ελέγχει την αφήγηση, ποιος αποφασίζει τι είναι αλήθεια, ποιος χαρακτηρίζεται ένοχος και ποιος μπορεί να στέκεται υπεράνω πάσης υποψίας.
Ο φόνος ως σχέδιο – Ο φόνος ως βλέμμα – Ο φόνος ως προνόμιο της εξουσίας.
Κάθε προβολή μιας κλασικής ταινίας σε θερινό κινηματογράφο είναι μια μικρή πράξη αντίστασης στην κυριαρχία της μικρής ηλεκτρονικής οθόνης, αλλά και μια ευκαιρία να ξαναδιαβάσουμε το παρελθόν , φωτίζοντάς το με τα ερωτήματα και τις αγωνίες του παρόντος.
Με αυτό το σκεπτικό, ο θερινός δημοτικός κινηματογράφος «Ελληνίς» φιλοξενεί από τη Δευτέρα 17 έως και την Τετάρτη 19 Αυγούστου ένα τριήμερο κινηματογραφικό αφιέρωμα με τίτλο «Το έγκλημα σκηνοθετεί την εξουσία».
Τρεις εμβληματικές ταινίες, το Dial M for Murder και το Ψυχώ του Άλφρεντ Χίτσκοκ μαζί με το Υπεράνω πάσης υποψίας του Έλιο Πέτρι, συναντιούνται σε έναν κοινό θεωρητικό άξονα: το έγκλημα όχι μόνο ως πράξη βίας, αλλά ως μηχανισμός ελέγχου, ως κατασκευή μιας ψεύτικης πραγματικότητας και ως διεκδίκηση εξουσίας πάνω στο σώμα, στο βλέμμα, στην αλήθεια και στον νόμο.
Η γυναικοκτονία στον Χίτσκοκ
Τη Δευτέρα 17 Αυγούστου προβάλλεται το Dial M for Murder του Άλφρεντ Χίτσκοκ.
Ένας άνδρας σχεδιάζει τη δολοφονία της συζύγου του σαν μια απολύτως ελεγχόμενη παράσταση, μοιράζοντας ρόλους, οργανώνοντας τον χώρο και προβλέποντας κάθε πιθανή αντίδραση. Πίσω από τον μηχανισμό του αστυνομικού μυστηρίου, η ταινία αποκαλύπτει τη βία που κρύβεται κάτω από την επιφάνεια της αστικής ευπρέπειας. Ο φόνος παρουσιάζεται ως ορθολογικό σχέδιο, αλλά και ως ακραία έκφραση της ανδρικής επιθυμίας για κατοχή και έλεγχο.
https://www.youtube.com/watch?v=JWP_hrNHSN4
Το βλέμμα δεν είναι ποτέ αθώο
Την Τρίτη 18 Αυγούστου ακολουθεί το Ψυχώ, η ταινία που άλλαξε οριστικά το θρίλερ και τον κινηματογραφικό τρόμο.
Ο Χίτσκοκ δεν περιορίζεται στην αφήγηση ενός εγκλήματος, αλλά παγιδεύει τον ίδιο τον θεατή, μετακινεί διαρκώς την ταύτιση και μετατρέπει την παρακολούθηση σε συνενοχή. Το μοτέλ, το απομονωμένο σπίτι, η κλειδαρότρυπα και η περίφημη σκηνή του ντους συγκροτούν έναν κόσμο όπου το βλέμμα δεν είναι ποτέ αθώο. Η βία αναδύεται μέσα από την καταπίεση, την επιθυμία και τη διάσπαση της ταυτότητας, ενώ η φαινομενική τάξη της καθημερινότητας καταρρέει.
https://www.youtube.com/watch?v=rzKxkOlVWDA
Εγκληματίας είναι ο ίδιος ο νόμος
Το αφιέρωμα ολοκληρώνεται την Τετάρτη 19 Αυγούστου με το Υπεράνω πάσης υποψίας του Έλιο Πέτρι.
Ένας υψηλόβαθμος αξιωματικός της αστυνομίας δολοφονεί την ερωμένη του και αφήνει πίσω του ίχνη που αποκαλύπτουν την ενοχή του. Δεν επιδιώκει απλώς να αποφύγει την τιμωρία, αλλά να αποδείξει ότι η θεσμική του θέση τον τοποθετεί πάνω από κάθε έλεγχο.
Στη σαρκαστική και βαθιά πολιτική ταινία του Πέτρι, ο νόμος δεν αποτυγχάνει απλώς να εντοπίσει τον εγκληματία. Ο ίδιος ο νόμος είναι ο εγκληματίας. Η ατομική παθολογία μετατρέπεται σε κρατική λειτουργία και η ατιμωρησία παρουσιάζεται ως οργανικό προνόμιο της εξουσίας.
https://www.youtube.com/watch?v=PfXZVqdLKcE
Οι δύο σκηνοθέτες του τριημέρου
Ο Άλφρεντ Χίτσκοκ υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς στην ιστορία του κινηματογράφου. Γεννημένος στο Λονδίνο το 1899, ξεκίνησε τη διαδρομή του στον βρετανικό βωβό κινηματογράφο και αργότερα εγκαταστάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου διαμόρφωσε ένα έργο που ξεπέρασε τα όρια του αστυνομικού θρίλερ. Στις ταινίες του, η ενοχή, η επιθυμία, η ηδονοβλεψία, η λανθασμένη ταυτότητα και ο φόβος της τιμωρίας επιστρέφουν επίμονα.
Ο Χίτσκοκ δεν ενδιαφερόταν μόνο για το ποιος διέπραξε ένα έγκλημα, αλλά κυρίως για το πώς ο θεατής οδηγείται να φοβηθεί, να επιθυμήσει ή ακόμη και να ταυτιστεί με τον ένοχο. Με αυστηρό έλεγχο της εικόνας, του μοντάζ και του χώρου, μετέτρεψε την αγωνία σε μορφή κινηματογραφικής σκέψης.
Ο Έλιο Πέτρι, γεννημένος στη Ρώμη το 1929, υπήρξε μία από τις πιο ανήσυχες και πολιτικά αιχμηρές φωνές του μεταπολεμικού ιταλικού κινηματογράφου. Μέσα από ένα σινεμά ταυτόχρονα λαϊκό, εξπρεσιονιστικό και βαθιά πολιτικό, έστρεψε την κάμερά του απέναντι στους μηχανισμούς που συνθλίβουν τον άνθρωπο: την αστυνομική εξουσία, την εργασία, την ιδιοκτησία, την κατανάλωση και την κοινωνική υποκρισία.
Δεν αντιμετώπισε την πολιτική ως σύνθημα εξωτερικό προς την τέχνη του, αλλά ως σύγκρουση εγγεγραμμένη στα σώματα, στις συμπεριφορές και στις σχέσεις. Το Υπεράνω πάσης υποψίας, πρώτο μέρος της άτυπης «τριλογίας της νεύρωσης», παραμένει μια ανελέητη ανατομία του αυταρχισμού και της θεσμικής ατιμωρησίας.
Από το ιδιωτικό έγκλημα στη δημόσια εξουσία
Οι τρεις προβολές χαράζουν μια διαδρομή από το ιδιωτικό έγκλημα στη δημόσια εξουσία. Στο Dial M for Murder ο φόνος είναι ένα σχέδιο μέσα στον κλειστό κόσμο του αστικού σπιτιού. Στο Ψυχώ γίνεται ρήγμα στην ανθρώπινη ταυτότητα και κρίση του ίδιου του βλέμματος. Στο Υπεράνω πάσης υποψίας περνά στην καρδιά του κρατικού μηχανισμού και μετατρέπεται σε δικαίωμα εκείνου που κατέχει την εξουσία
. Ο νόμος αρχικά αποκαθιστά την τάξη, στη συνέχεια η επιστήμη επιχειρεί να εξηγήσει την παρέκκλιση και, στο τέλος, αποκαλύπτεται ότι η μεγαλύτερη απειλή βρίσκεται μέσα στον ίδιο τον θεσμό που υποτίθεται ότι προστατεύει την κοινωνία.
Τηλεφωνήστε Ασφάλεια Αμέσου Δράσεως – Dial M For Murder
Ψυχώ – Psycho
Υπεράνω πάσης Υποψίας –
Investigation of a Citizen Above Suspicion
στον Δημοτικό Θερινό Κινηματογράφο «Ελληνίς» την Δευτέρα 17,την Τρίτη 18 και την Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026
Ώρα προβολής 9:30 μ.μ.
ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΟΔΟΣ 3 euro
